De auteur als merk

De meeste schrijvers en publicisten verdienen niet veel aan hun schrijfwerk. Logisch, voor die pakweg tien procent royalty’s moet je aardig wat boeken verkopen om rond te komen. Veel auteurs zijn ook niet gelukkig met hoe uitgevers met hun werk omspringen: in de jacht naar verkoopcijfers worden ze onder druk gezet om een hoge productie te draaien terwijl hun eerdere werk al na twee jaar in de ramsj gaat. De auteur als legbatterij: ze moeten vooral veel eieren leggen, maar krijgen geen tijd om te broeden.

En dus gaan steeds meer auteurs aan de scharrel, op zoek naar andere manieren om aan de kost te komen zonder al te veel inleveren op de zorg voor hun broedsels. Ze onderzoeken hoe ze hun eigen werk uit kunnen geven, verdiepen zich in e-boeken en experimenteren met andere manieren om geld te verdienen met hun werk.

Personal branding
Midden in die discussie komen twee suggesties regelmatig bovendrijven. Ze komen uit de hoek van marketing en personal branding en hebben alles met elkaar te maken. De ene suggestie is die van de auteur als merk. Niet je werk staat centraal, maar wie je bent. De auteur moet zorgen dat hij een idool wordt. Moet volle zalen trekken. Toegangskaartje plus handverkoop van gesigneerde exemplaren: kassa!
Hoe word je een idool? Dat is de tweede suggestie: je moet je werk gratis weggeven via internet. Niet dat angstige, bezitterige! Niet zo krampachtig vasthouden aan je auteursrechten! Dat wekt maar wrevel bij de lezer die gewoon wil lezen en niet betalen. Dus hup, geef weg je werk! Deel uit zonder reserves! Dan win je goodwill en werf je fans die massaal naar je workshops en lezingen zullen gaan. Kijk maar naar de muziekindustrie, zegt men. De bands die hun werk gratis op internet aanboden, verkopen meer platen en trekken volle zalen.

Bijzaken
Nou vergeet men één ding. Optredens zijn het product van bands, een cd is hun bijproduct. Bij schrijvers ligt het andersom. Sommige schrijvers vinden het ook leuk om op te treden, maar bij de meesten ligt de liefde vooral in het maken van iets moois dat anderen op een ander moment genieten kunnen. En dat maken gebeurt voor een groot deel in de rust achter de pc of op het notitieblok in de trein.

Stoffig
Wie protesteert tegen de hele personalbrandinghype wordt verweten klagerig en stoffig te zijn. ‘Kom uit je studeerkamer, vertoon je aan de mensen!’ Ik geef toe: ik ben zo’n stoffig typje dat heel ongelukkig wordt van volle zalen. Dat kleurt misschien mijn verzet tegen de personalbrandinghype, maar ik vind wel dat ik gelijk heb. Niet een leuk optreden bepaalt de kwaliteit van het boek, maar de vraag of de auteur goed kan schrijven. Het optreden bepaalt hooguit de verkoopcijfers, niet de kwaliteit van het werk.

Alternatief
Maar ja, auteurtjes willen leven en moeten dus wel iets verkopen: boeken of mooie praatjes. Als de markt niet kalmeert (en dat verwacht ik niet), is er voor kopschuwe auteurs nog één alternatief: huur een acteur in als jouw ‘personal brand’. Die ander gaat gewoon als jou door het leven, verzorgt al jouw televisieoptredens, trekt volle zalen en signeert complete oplagen terwijl jij in alle rust een volgend meesterwerk schrijft.

28 juni 2010